Opvoeden (3)

Ik ga even tussen de bedrijven door een kleine nieuwe tekst schrijven, en dat gaat over “je bent toch zeker God niet”

Ik schreef aan iemand op Twitter over Amerika en Israel; en ik vroeg daarbij “ken je het begrip cognitive bias”

Dat kom je overal tegen. Zo zag ik recent een uitzending Aircrash investigation. Daar zag een piloot een storm op de radar, en dacht: daar vlieg ik nog wel even doorheen, in het midden is het niet rood; mis, het midden van de storm zie je niet omdat daar zoveel hagel en regen zit, dat de radarstralen niet terugkaatsen.

Het is cognitive bias dat er in het midden van een storm “zomaar” geen storm zit: dom dom dom.

Dit liep net goed af. Maar een week later alweer cognitive bias. Een programma op TLC van twee vrouwen die gezond gaan eten. Ze gaan dan meer cake eten want ja, die zijn toch gezond.

Nee dus, als ze er vroeger misschien een aten van 400 calorieen, eten ze er nu vier van 200 categorieen, en dat is per saldo toch echt dubbel zoveel.

Het is cognitive bias dat je onbeperkt cakejes kan eten.

Maar ook met die Amerika. Die denken zeker : wij zijn zo groot, we kunnen onbeperkt met al die peperdure oorlogsschepen over de oceanen crossen en andere landen kapot schieten. Nee dus, ook een land als Amerika kan failliet gaan door dit gedoe

Ze zijn zelfs al een keer bijna falliet gegaan, in de jaren 1920, en dat is nog niet eens zo lang geleden. Het is cognitive bias om te denken dat als je groot en rijk bent, je onbeperkt schepen kan bouwen.

En ik heb een email gestuurd aan Aanmeldcentrum Ter Apel, want die hebben de procedures niet op orde; ze denken daar dat ze onbeperkt asielzoekers kunnen laten instromen in de procedure: nee dus, dat kan niet, daar moet je op selecteren

De strekking is steeds: mensen, denk aan je beperkingen, “je bent toch zeker God niet”; je kan toch niet onbeperkt cake eten, onbeperkt boten bouwen, of onbeperkt asielzoekers toelaten? Zo werk je aan je eigen ondergang.

Om dit thema nog even af te ronden: ik heb mij ook gestort op de vraag, hoe religie hier eigenlijk functioneert, of beter zou ik zeggen, niet functioneert.

Waar het volgens mij nu op neerkomt, is dat mensen een vrij groot ego hebben en dan denken: wij kunnen best veel.

Dan doe je er nog geloof in God bij, en dan denken ze: wij kunnen alles. Dan worden ze ongekend heerszuchtig; alle grenzen vallen weg.

Zo heeft Israel vandaag nog 12 Palestijnen vermoord, waaronder een kind en een mevrouw die zwanger was, van een tweeling. Omgekeerd gaat het ook hard.

Religie lijkt wel een “katalysator van geweld”. Zo is dit volgens mij niet bedoeld. De bedoeling is juist om te leren dat jij God niet bent.

Dus jij kan niet onbeperkt cake eten; jij kan niet onbeperkt boten bouwen; jij kan niet onbeperkt mensen vermoorden; jij kan niet, meneer Trump, onbeperkt liegen.

Als je dat wel doet, dan zit deze realiteit volgens mij trouwens slim in elkaar. Het heeft een automatische opruimdienst.

Dus als jij zoals Trump geen grenzen in acht neemt, dan ga je dood: opgeruimd staat netjes. Die komt nooit meer terug.

Dit principe wordt in beginsel uitgelegd in de religieuze geschriften; maar laat ik het voorzichtig formuleren: het is wel wat “onhandig’ geformuleerd daar zo, en het gaat er ook gewelddadig aan toe, met een griezelig passieverhaal vol bloed.

En het idee wedergeboorte is matig uitgewerkt met een of andere variant “wedergeboren word je door water en Geest”.

In de oorspronkelijke versie van dit verhaal, in het Marcus Evangelie, staat nog: door te worden als een kind; dat kan ik beter begrijpen.

Ik heb vanochtend iets gedaan, om dat effect te bereiken. Er lag een potlood op de weg, een klein rood potlood

Ik vind dat zielig; dus ik heb het opgeraapt, het ligt nu hier op de tafel. Eigenlijk ben ik dan gek, dat ik een potlood zielig vind: wat is dat voor kinderachtig gedoe; dit doen kinderen, een potlood oprapen en gekke praat dat het anders zielig is

Maar dat betekent dat ik mij klein maak; net zo klein als dat potlood; kan een ‘marker’ zijn voor wedergeboorte

Zo kan je naast God bestaan; die is groot, dus dan moet jij je klein opstellen

Dat is handig, want op momenten dat het spannend wordt, had ik visioenen van God in combinatie met magische reddingen; een subjectieve versie van genade en een objectieve versie van genade: handig in een bestaan met best veel uitdagingen.

Andere mensen doen dat anders, die doen serieus, en als je serieus bent, zoals Trump, dan haal je je schouder op over kinderen die dood zijn gegaan op de school in Iran: het raakt mij niet, zei Trump.

Hij had ook een eiland kapotgeschoten, en zou dat nog wel eens kunnen doen, zei hij, voor de fun, voegde hij er nog aan toe.

Dit lijken mij ‘markers’ dat je je heel groot maakt; hij maakt zich steeds groter; en er is natuurlijk geen plaats voor twee kapiteins op een schip; dus dan komt God hem nooit redden als hij redding nodig heeft.

Of religieuzen die zitten te studeren in heel dikke boeken; die gaan natuurlijk niet zelf een paar analyses maken zoals ik, die je op een paar A4’tjes kan uitprinten. Van die hele dikke boeken van Augustinus of Luther vol met moord en geweld; in feite staat de Bijbel ook vol moordverhalen; dat kan veel korter.

Maar ja, het is misschien hier ook weer hetzelfde probleem van twee kapiteins op een schip. Als je zo’n grote jongen bent als Augustinus, dan komt God daar de boel natuurlijk niet redden