Ik schrijf even een klein stukje voor V. van Twitter over zijn deelname aan kerkdiensten van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, ofwel kortweg de Latter Saints ook wel bekend als de Mormonen.
Een piramidespel
Gisteren had ik het er nog over met Andrea: hoe is het mogelijk dat intellectuelen vallen voor zulke volkomen onzin.
Deze Latter Saints kerk is ergens rond 1820 gesticht door ene Joseph Smith uit de VS. Die vond de Bijbel maar “half goed”; niet omdat de Bijbel niet goed is, maar omdat hij het niet begreep, hij was niet slim genoeg.
Daar is echter een oplossing voor: hij heeft er daarom wat bij verzonnen. Hij heeft verzonnen dat een engel Mormoni ergens rond 400 AD een deel van het volk Israel naar Amerika heeft gestuurd, en daar een extra testament over Jezus Christus, naast het Oude Testament en het Nieuwe Testament, heeft achtergelaten. Hij heeft het geschreven op gouden platen, en in de grond gestopt, en Joseph Smith heeft het dan weer opgegraven.
Joseph Smith heeft het vervolgens overgeschreven van de gouden platen op papier, en de gouden platen teruggegeven aan de engel Mormoni, die weer even langskwam.
Om te voorkomen dat mensen zouden zeggen dat dit verhaal nep is, stel je je voor zeg, heeft Smith gezegd dat hij wel drie getuigen heeft van dit gebeuren, en ook weer acht mensen, die drie mensen kennen.
Als u mocht bedenken: waar ken ik dat van, drie getuigen, die weer gekend worden door acht getuigen: juist, van een piramidespel
Dat houdt in:jij verkoopt onzin aan drie mensen, en die verkopen het dan weer door aan acht mensen, en die moeten het dan weer verkopen aan zestien mensen.
De jongeman V. van Twitter zei: de docenten van Latter Saints reizen de hele wereld rond, ze wonen maar zes weken op eenzelfde plek.
Uiteraard, dat is net als met de verkoop van plastic bakjes, hoe heet dat, Tupperware verkoop, die verkopers reizen ook stad en land af, want een piramidespel moet je actief blijven bevorderen, anders stort het in.
Ik heb gelezen hoe V. de kerkdiensten beschrijft, en dat heeft inderdaad alle kenmerken van een Tupperware-party
Dat is een verkoopdemonstratie waarbij een Tupperware-consulent uitleg geeft over de producten uit de catalogus. En de gasten mogen er ook een demo van geven. Dat beschrijft hij ook: een podium, waarin de sprekers uitleg geven, en de deelnemers mogen een “demo” geven van hun geloof. Wat opvalt is dat het vaak een enorm goedkope “demo” is, zo beschrijft V. iemand die bezig was met hout zagen, en bedenkt “dit is een gevaarlijke klus”, “hier moet ik een professional bij halen”, om dan te bedenken dat dit wel een goedkope uitleg is van het geloof, want iedere random atheist kan ook bedenken dat zoiets een gevaarlijke klus is. Met andere woorden: dit heeft het niveau van een Tupperware party waar huisvrouwen plastic bakjes aanprijzen die je ook in de winkel kan halen.
Hij zei ook: als jij met kritische vragen komt, dan reageren ze ineens negatief. Uiteraard, piramidespel is gebaseerd op een onderlinge illusie, die je gezamenlijk in stand houdt door een “sociaal spel”; dat is bij Tupperware parties ook belangrijk, het sociale element, je moet zoveel mogelijk mensen in huis halen, en de hoeveelheid mensen garandeert het succes, mits ze hun mond houden over de goedkope rommel die ze verkopen. Je moet wel meespelen, want o wee als eens iemand in de gaten krijgt dat je hier te maken hebt met een piramidespel
Hazard spelen
Er zit nog wel iets meer onder, en dat is niet alleen het sociale aspect, maar meer fundamenteel. Ik had het erover met Andrea: hoe kan het dat ook specifiek intellectuelen vallen voor zo’n dom spelletje.
Ik schrijf zelf ook stukjes op dit blog, en daar doe ik mathematisch de werkelijkheid ontleden, zoals vanochtend nog, een aanpassing in het stukje op dit blog over “liefde”: je kan mathematisch herleiden of jouw partner een goede match voor je is. Dat gaat over kansberekening, dat is iets wat ik als wiskunde had op de middelbare school en waar ik negens en tienen voor haalde; en wat ik later na studie nog eens herhaald heb; dat is hogere wiskunde. Dat matcht met mijn wereldbeeld, ik geloof dat het Evangelie echt werkt, dat kan je mathematisch uitrekenen, en dat geeft mij een hoog wereldbeeld. Niet dat ik met mijn hoofd in de wolken loop, maar ik vergelijk het met een vliegtuig: als jij van bovenaf naar beneden kijkt, zie de wereld er ineens een stuk overzichtelijker uit, en verlopen dingen een stuk minder “at random”. Bovendien kan jij beter voorspellen wat er de volgende dag gaat gebeuren of, zoals hier bij de Latter Saints, kan je scherp onzin doorzien.
Joseph Smith doet dat soort dingen niet. Hij kan niet goed rekenen, en bovendien gelooft Smith eigenlijk niet in het Evangelie, die man heeft een laag wereldbeeld. En dan krijg je een heel ander interessant fenomeen: als jij een laag wereldbeeld hebt, dan zakt je intelligentie. Op zich wil Smith ook religie doen, dus meneer wil ook wiskunde doen. Het probleem is dat hij echter een laag wereldbeeld heeft, en dan zakt zijn intelligentie, en dat zie je met name aan het niveau van wiskunde dat hij gaat toepassen. Die lage vorm van wiskunde bestaat niet uit het netjes uitrekenen van kansverhoudingen, of mathematische vergelijkingen, maar bestaat uit het spelen van een spelletje “hazard”.
Dat hazard spelen heeft een zeer specifieke vorm, en dat verklaart direct waarom intellectuelen hiervoor vallen. Je kan het vergelijken met een casino, met roulettetafel. Daar kan je je geld inzetten, op allerlei manieren, zoals op “zwart”, of op “rood”, of op “even”, of op “oneven”, en nog zo meer. Zo kan je je risico een beetje verdelen, een beetje voorzichtig en gevarieerd inzetten, met zo nu en dan een kleine gok op een kleiner aantal kansen, zoals “alle cijfers tussen 1 en 6”. Dat geeft de grootste winstkansen. Maar Joseph Smith heeft een heel andere methode, die zet bij wijze van spreken “direct al zijn geld op het cijfer 23”.
Dat is in feite wat hij doet met dat wilde gokken; met die prietpraat van die “twee gouden platen” en “de engel Mormoni” en het “geheimzinnige volk dat in het jaar 400 AD naar Amerika verhuisde”. Er is geen enkele objectieve basis voor al die nonsense. Er is ook geen enkele objectieve basis om al jouw geld in te zetten op 23. Maar dat is “puur op de gok”. Dit betekent al jouw geld op een hazard manier inzetten op een enkel specifiek cijfer, en net zoals met de gouden platen en de engel Mormoni puur op de gok. Als jij namelijk gaat kijken in onze uiterlijke werkelijkheid, dan was er geen enkel objectief bewijs voor zoiets als die twee gouden platen of een engel Mormoni of een geheimzinnig volk dat in 400 AD naar Amerika ging verhuizen vanuit Israel: allemaal zonder enige objectieve basis, net zoals iemand aan de roulettetafel gewoon al zijn geld gaat inzetten op een enkel cijfer zoals willekeurig cijfer 23 en dan ook zonder enige objectieve basis, puur op de gok.
Maar het effect hiervan op andere mensen is gigantisch. Als andere mensen namelijk ook niet rekenen, dan heeft dit een gigantisch effect op hen. Als ik ga rekenen, dan reken ik uit dat we hier te maken hebben met een dwaas die een kamikaze-actie uitvoert, pure bravado, om te kijken of hij een piramidespel in gang kan zetten en het lukt ook nog. Maar als jij niet rekent, en maar een beetje in je hoofd gaat zitten “redeneren”, dan denk jij: “nou nou, die meneer zet zomaar al zijn geld op het cijfer 23”, “die durft”, “dan weet hij misschien iets wat wij niet weten”, “misschien heeft hij een connectie met ‘het Huis’”, “met het casino”, “misschien heeft hij voorkennis”, “laten wij ook maar op 23 inzetten”, “laten we dan gelijk maar ook alles wat we hebben daarop inzetten”, “dan winnen wij ook vet veel geld”.
Als bij mensen de dollartekens in de ogen komen, als ze denken dat ze vet veel kunnen gaan winnen, dan gaat het rationele denken onherroepelijk naar de kelder. En zo gaat het hier ook: er komt een of andere dwaas, zet al zijn geld op een enkel eindcijfer, andere mensen denken: wat een gek; maar sommige mensen denken: nou nou, die durft, en gaan voor de bijl. En met name intellectuelen lopen dat risico, want dat zijn mensen bij wie de rekenkundige vermogens meer zijn ontwikkeld dan bij onontwikkelde mensen; die vinden dit interessant: “zo zo, wat zal daar aan de hand zijn”, “dat gaan we eens onderzoeken”. Het zijn niet de minste die hiervoor vallen, Dostoyevski was ook een bekende, die man werd uiteindelijk gokverslaafd.
Een extra risico lopen nog Europeanen. Want waar dit vandaan komt, net als de Tupperware zooi, is uit Amerika. En je moet die Amerikanen een beetje kennen. Ik ben er twee keer geweest, en Amerikanen zijn echt super aardig, het is allemaal “how are you-ou-ou todayyyy” maar je moet ze ook niet te serieus nemen, dit is gewoon hun manier van doen. Als jij een “koele Europeaan” bent, dan zou een uitspraak in de zin “so nice to see you-ou-ou-ou” al bijna klinken als een huwelijksaanzoek, maar dat is gewoon de manier waarop zij praten. Maar Europeanen weten dat niet altijd. Ik heb gelezen op Wikipedia over de Latter Saints kerken, en wat opvalt is dat ze nog meer leden buiten de VS hebben dan erbinnen, en dat was met Tupperware ook zo: Europeanen denken vaak “wow wat is dit”, “komt uit Amerika, cool”; en dat met zo’n vet Amerikaans verkooppraatje eroverheen om de laatste twijfels weg te poetsen. Ze zeggen er natuurlijk niet bij dat het business is, en een piramidespel, bedacht door een hazard speler. Ze zullen er ook niet bij zeggen dat zoals in Mattheus 5 staat, je niet roekeloze acties moet gaan uitvoeren, zoals van een klif springen en dan denken dat God je wel zal redden; hazard spelen is verboden; en ze zullen je ook niet vertellen, dat zij dat toch zijn gaan doen, omdat ze het zo leuk vinden; en ze gaan je ook niet vertellen, dat zij hazard spelen, omdat zij niet in bijzondere genade geloven. Dat mag jij allemaal zelf gaan ontdekken, de komende maand, of komend jaar, of komende tien jaar, of komende twintig jaar; daarin is de bijzondere genade trouwens heel genereus: je mag net zoveel tijd verknoeien met dit soort prietpraters, als jij zelf wilt.
Ik zal tot slot nog iets bijzonders vertellen over de bijzondere genade; die jij mathematisch kan uitrekenen. Ik had het zonet over een vliegtuig, waardoor jij van bovenaf dingen kan waarnemen, processen kan duiden, en waarbij, als jij dan alles goed overziet, niets toeval is. Zelfs bij jouw bezoek aan de Mormonen niet. Want daar kwam een jongen binnen op krukken, hij had een ongeluk gehad bij voetbal.
Dan kan je denken: is zeker toeval, maar nee. Dat is een signaal die God afgeeft: hier zit jij fout, deze mensen hanteren invalide argumenten; en God laat dan een jongen omver knallen bij het voetbal, stuurt hem naar het ziekenhuis, om jou V. een teken af te geven: hier zit je niet goed. Dat had ik ook, toen ik met Pinksteren naar de GerGem ging, na een lange tijd weer eens naar de kerk. Eerst op de zaterdag voor die Pinksterzondag kwam ik langs de Koninginnelaan en daar ging een kindje, echt superklein kind, met een loopfiets, rechtstreeks op een druk kruispunt af. Ik heb hem van de weg geplukt, en een automobilist achter mij stopte ook zo van “als jij het niet doet, doen wij het”. Een oma die helemaal achterop liep, van het type “domme gans”, zei: ach, ik hoopte dat hij zou stoppen voor rood”. Ja ja, daar heb je weer zo’n hazard speler: spelen met het leven van je kleinkind, truttebel. Maar vervolgings ging ik dan zondag in de kerk zitten, om bij de voorbede te horen “dat de voorbede wordt gedaan voor een kind dat stierf na negentien dagen”. Kijk, dat zijn signalen die afgegeven worden, dat je hier niet goed zit. Om niets aan het toeval over te laten, krijg je vervolgens nog een “oorvijg” van mij in dit artikel, en is het hopelijk opgelost. Nu kent God intellectuelen, en ook de neiging tot gokken, gokken is niet voor niets verslavend, Dostoyevski is daarvan nooit genezen; dus “toeval bestaat niet” houdt niet in dat hiermee gezegd is dat jij niet meer naar de Mormonen toegaat, misschien zit jij daar aankomende zondag weer, maar weet wel dat het dan voor eigen rekening en risico is; je bent intern gewaarschuwd door de invalide jongen; exter gewaarschuwd met dit stukje; en als dit dan niet genoeg, dan mag jij daar dan vervolgens voor eigen rekening en risico gaan zitten, maar de bijzondere bescherming van het Evangelie is dan “lifted”, “opgeheven”.
Nog beter dan niet meer gaan, is dit stukje doorsturen aan de jongen met de krukken; die schrikt zich waarschijnlijk een hoedje, dus zeg eerst maar dat hij rustig moet gaan zitten in een stoel; maar dan kan je iets goeds terugdoen, je schuld jegens God afbetalen, voor de dagen dat je daar hebt zitten luisteren naar onzinpraatjes. Dat doe ik ook, want ik heb natuurlijk ook tijd zitten verprutsen bij de GerGem, die mensen zijn ook van het “babbelen” en rekenen niet.
