De Truman Show
Ik keek gisteren de film “De Truman Show” (1998). Dat is nog eens interessant, het lijkt wel alsof deze film over mijn eigen leven gaat, het lijkt wel een kopie.
De film gaat over een jongeman, ongeveer 25 jaar denk ik; en hij woont in het Amerikaanse stadje Seahaven. Daar zit het er perfect uit, mooie houten huizen, perfecte gazons, en de mensen glimlachen allemaal vriendelijk.
Maar het stadje is nep; de andere bewoners zijn nep want acteurs; hij zit eigenlijk in een reality show in een grote studio met nep zon nep maan nep wolken
De TV maatschappij heeft hem ooit als baby “geadopteerd” en in deze nep stad laten opgroeien, en zendt elke dag zijn leven op TV uit.
Het is wel een beetje lastig dat hij natuurlijk kan wegreizen uit dat nepstadje. Maar ze hebben “safeties” ingebouwd. Zo wordt het stadje als perfect aangemerkt, dus je hebt geen reden te vertrekken.
Bovendien heeft hij watervrees ontwikkeld. Ze hebben hem ooit een zeiltochtje laten maken met zijn fictieve vader; waarbij deze verdronk; sindsdien heeft hij geen zin meer het water over te steken.
Apeldoorn aan Zee
Misschien zeg je: nou, okee, flauwekulverhaal, grappig voor in een film maar verder heeft dat geen betekenis. Maar nu ontstaan er gekke dingen.
Zo gebeuren er in de film soms foutjes: om te beginnen valt een lamp van de studio naar beneden, en Truman ontdekt die. Daardoor gaat hij ontdekken dat hij in een nepwereld leeft.
Stel je nu voor, dat jij in de huidige wereld ook van dit soort dingen gaat ontdekken. Wat is dan hier de eerste toneellamp die naar beneden valt?
Dat was in de wereld van de literatuur. Ik hou van lezen, ik las graag literatuur, en toevallig ben ik daar goed in. Dus in 2018 las ik een boek van Tolstoy, Oorlog en Vrede. In dat boek heb je een prins Nikolay, en die gaat daten met het arme meisje Sonya Rostova.
Nikolay is een beetje een hork, en hij gaat dan weer flirten met Sonya, maar dumpt haar dan weer, en dan gaat hij weer flirten, en dan dumpt hij haar weer. Uiteindelijk gaat hij met iemand anders trouwen, en Sonya is dan nog net goed genoeg om kindermeisje te worden, gouvernante, van Nikolay en zijn nieuwe vrouw.
Dit is wel vernederend voor Sonya, zij moet gaan zorgen voor de kinderen van haar geliefde Nikolay met zijn nieuwe vrouw; als zij lekker de bloemetjes gaan buitenzetten, moet zij hun kinderen verzorgen.
Op dat moment komt Tolstoy als alwetende verteller in het boek, om ons lezers voor te houden dat dit Sonya’s eigen schuld is, zij is namelijk een “sterile flower”, schrijft Tolstoy, met andere woorden een duf muurbloempje.
Een oplettende lezer weet echter dat dit niet klopt: Sonya is juist de gevoelvolle persoon, Nikolay is een hork, en het is Nikolay’s schuld dat het niet anders is gelopen. Met andere woorden: hier hebben wij te maken met een “toneellamp die naar beneden klettert”; dit boek is nep!
De hele wereld beweert dat Tolstoy een fantastische schrijver is, en dat zijn boeken uit de kunst zijn, maar dit is helemaal geen goed boek. Het ziet er wel fantastisch uit, net als het fantastische stadje Seahaven met zijn glunderende “bewoners” en mooi aangelegde parken en gazons, maar het is nep; het is niet echt, dat dit hoogstaande literatuur is, is alleen maar schijn.
Ik was hiervan totaal van de kaart. Ik ging zoeken in andere boeken van Tolstoy, of het misschien een beginnersfout was, dat hij zulke rare dingen had geschreven in Oorlog en Vrede, maar in zijn andere boeken zit ook allemaal neppigheid. Zo mag in zijn tweede boek Anna Karenina niet scheiden, hoewel zij is getrouwd met een creep. Tolstoy zegt dat het helemaal slecht is van Anna als zij toch wil scheiden, maar zij heeft een valide reden, dus het is eigenlijk nep wat hij schrijft
Ik ging ook zoeken op internet of meer mensen dit zagen, al deze neppigheid in de boeken van Tolstoy, en vond een obscure pagina ergens in een hoekje van het internet, waar ongeveer tien personen een chat voerden die het ook zagen. Maar voor de rest kon ik er niets van te vinden, op het hele wijde internet niet. Het lijkt wel alsof het hier om een geheim gaat, wat koste wat het kost verborgen moet blijven.
Ik ging ondertussen verder lezen, ook filosofie, en dat bleek ook nep te zijn. Hier vielen nog een heleboek meer “toneellampen” uit de lucht. Het zit vol uitspraken die helemaal niet kloppen.
Zo zegt de beroemde filosoof Immanuel Kant dat de waarheid subjectief is, het is heel moeilijk te vinden, je kan er beter vanuit gaan dat je het nooit vindt, om tenminste de illusie te voorkomen dat je de waarheid zou kennen, “voor je eigen veiligheid”.
Dat is een uitspraak die helemaal niet klopt, de waarheid is gewoon objectief; weliswaar is het niet makkelijk te vinden, maar dan ga je er maar naar op zoek; maar dat het fundamenteel onkenbaar is, daar klopt niets van.
Deze uitspraak doet nog het meest denken aan de uitspraken van mensen in Seahaven, dat je maar vooral niet naar de grote wereld moet gaan reizen, want dat zit vol gevaar; blijf maar lekker “voor je eigen veiligheid” in je knusse stadje Seahaven.
Hierdoor werd ik helemaal gallig van filosofie. Ik ging uiteindelijk ook de Bijbel lezen: wie weet wat daar nu weer in staat, misschien is het daar beter. Daar komt me toch een toneellamp naar beneden vallen niet normaal. Dit gebeurde eind 2021, begin 2022. Na een paar weken lezen ontdekte ik hoe het Evangelie gemaakt is.
Het heeft een heel eenvoudige format, zoals als je kijkt naar het Johannes Evangelie. Je kan het op een balans zetten, met aan Activa kant de wereld en aan Passiva kant mensen en klaar:
ACTIVA, NATUUR
- hoofdstuk 1 gaat over het geduld wat wordt beloond doordat Jezus in de wereld is gekomen; materiele activa
- hoofdstuk 2 benoemt de goedheid van Zijn werken/wonderen; immateriele activa
————————————————————————
PASSIVA, MENSEN
- hoofdstuk 3 de waarheid van zijn leer, uitgelegd aan de leraar Nicodemus; eigen vermogen
- hoofdstuk 4 de schoonheid van de velden die geoogst mogen worden; vreemd vermogen
Dit had ik in het begin nog niet helemaal compleet door, maar het begin ervan had ik al ontrafeld.
Het is een keurig systeem, dat ook in Genesis hoofdstuk 1 tot en met 4 zit. Als je dit Johannes Evangelie meer algemeen doorneemt, zit deze structuur ook in de volgende hoofdstukken:
ACTIVA, NATUUR
- in hoofdstuk 5 t/m 8 thema geduld;
- hoofdstuk 9 t/m 12 thema goedheid;
————————————————————————
PASSIVA, MENSEN
- hoofdstuk 13 t/m 16 thema waarheid en
- hoofdstuk 17 t/m 20 thema schoonheid; de kosten van het offer van Jezus en de schoonheid van de wederopstanding
- met hoofdstuk 21 epiloog waarin wij afscheid nemen van Jezus en Petrus wordt geroepen de kerk te stichten.
Dat mensen dit niet weten is al bijzonder. Ze doen heel gewichtig over het Evangelie, en zeggen dat het een groot mysterie is. Maar er gebeurde nog iets gekkers, toen ik het hen wilde gaan meedelen. Het leek wel alsof ze alles uit de kast haalden om dit onder het tapijt te schuiven.
Via een kennis werd een hun bekende theoloog benaderd, maar hij wilde eerst geen afspraak maken. Toen hij een paar maanden later toch langskwam, had hij geen enkele aandacht hiervoor, en kletste eromheen.
Dat deed mij denken aan de Truman show. Als Truman iets ontdekt wat bijzonder is, zoals een toneellamp die per ongeluk vanuit het neppe plafond op straat valt in Seahaven, dan zijn alle mensen om hem heen natuurlijk acteurs. Die doen dan net alsof er niets aan de hand is, of ze verzinnen een smoesje, zoals dat een vliegtuig een lamp heeft verloren.
Ik ging ook naar een andere theoloog, die woont hier niet ver vandaan. Net als in de film zijn de mensen in onze wereld ook ontzettend aardig, ze glimlachen vriendelijk, alles is perfect.
Als jij echter over jouw ontdekking begint, dan veranderen ze direct, en doen ze net alsof het niets is: ze praten eromheen of verzinnen smoesjes om het er vooral niet over te hebben. Zo zei deze theoloog dat wat ik schrijf heel ingewikkeld is. In feite is het zo eenvoudig als het openen van een pot jam, maar ze gingen net doen alsof het ontzettend gecompliceerd is.
Ze proberen je daarmee ook te manipuleren. Zo gaan ze zeggen dat het Evangelie ontleden uberhaupt heel complex is. Deze theoloog zat in een kamer met aan alle muren tot aan het plafond dikke boeken. Het lijkt net alsof ze daarmee jouw idee om ontdekkingen te gaan doen in de tekst op voorhand proberen te ontmoedigen. Alsof ze de indruk willen wekken dat het jarenlang werk is dat bestaat uit het doorspitten van talloze dikke, bijna onontcijferbare boeken, en daarmee in feite tegen jou willen zeggen: probeer het maar vooral niet, en geef het nu maar vast op. Je kon ook merken dat het irritatie opwekte als ze zien dat hun poging om indruk op jou te maken met al die dikke boeken geen effect heeft, dan weten ze niet hoe snel ze jou moeten lozen. Daaruit zou je de rare gewaarwording kunnen krijgen dat je hier te maken hebt met een stel slechte acteurs, die de indruk wekken dat zij jou willen bekeren tot het christendom, maar dat dit helemaal niet waar is, hun verborgen agenda is dat zij jou willen dwarsbomen bij jouw pogingen de waarheid te ontdekken.
Spanning in het huwelijk
Deze situatie zette spanning op mijn huwelijk. Mijn vrouw vond namelijk dat ik onzin praatte, als andere mensen het niet erkennen. Ik raakt geïrriteerd dat andere mensen dit inderdaad niet ontkennen, maar eigenlijk dat zij er helemaal niet naar willen kijken en mij lastig vallen met smoesjes. Maar dat krijg je dan ook in de thuissituatie.
Dat deed mij denken aan de vrolijk lachende Meryl waar Truman in de Truman Show mee getrouwd is. Als Truman thuis begint te vertellen over ontdekkingen die hij gedaan heeft, dan zegt Meryl: ach, jij bent gek, je haalt je wat in je hoofd.
Als hij dan aanhoudt, dan praat zij eroverheen en zegt met de breedste glimlach: wil jij nog een kopje koffie, alsof hij niets gezegd heeft. Hij wordt daar compleet kriegel van, maar het heeft ook een raar effect op hun onderlinge relatie; zij wordt in zijn ogen een soort acteur die een spel meespeelt met de andere mensen, hoewel zij een heel andere achtergrond hebben.
Zo heeft mijn ex vrouw een seculiere achtergrond. Maar dat maakt voor ontdekkingen in teksten niets uit, dat zijn gewoon ontdekkingen van wereldformaat. Als echter een theoloog zegt: ik zie niet wat jij ziet (doordat hij er bewust overheen kijkt); dan zegt mijn ex vrouw: zie je wel, jij ziet onzin, wil jij trouwens nog koffie? Dit had voor mij een compleet bevreemdend effect; het was alsof ik naar een actrice keek.
Een oplossing verzinnen
Ik ging steeds meer pogingen doen en argumenten bedenken om dit probleem op te lossen. Die grappemakers van de theologie moesten niet denken dat zij mijn huwelijk zomaar konden opblazen, met hun Hollywood nep filmindustrie.
Ik dacht dat er misschien een oplossing was. Het bleek dat in Nijmegen, bij de universiteit, een Centrum voor Begaafdheidsonderzoek zit. Ik dacht: als theologen mijn werk niet willen bekijken, dan kunnen ze in Nijmegen bij dit instituut misschien onderzoeken waarom ik dit soort dingen zie en anderen niet, misschien komt er iets nuttigs uit zo’n onderzoek, waarmee ik weer terug kan naar de theologen.
Dus ik ging mij zelf laten testen. Dat was in mei 2023, op een stralende zomerdag. Het gebouw van dit centrum lag in een mooie omgeving met net zulke fraaie grasvelden als in Seahaven.
Het gesprek verliep heel raar, het leek inderdaad wel alsof ik in een andere wijk van Seahaven was beland, waar je tussen de acteurs belandt.
Ik wilde een open gesprek over mijn bevindingen, en wat een mogelijke verklaring zou zijn dat ik dit soort dingen heb ontdekt. Maar net als bij de theoloog mocht je hierover niet praten: dit was taboe verklaard. Op moment dat ik daarover begon, werd het direct afgekapt: nee gaan we niet doen, wij gaan van jou een WAIS intelligentietest afnemen.
Dat had ik helemaal niet verwacht. Ik ging het maar doen, maar het was wel stomvervelend. Zo moest je ontzettend domme testjes doen die ik zou kwalificeren als het “achterstevoren tellen van lucifers”. Als je dat niet kon, dan scoorde je minpunten zodat uiteindelijk mijn score alleen maar verder bleef zakken.
Of ze lieten je een papier zien met een roze vlek en dan kreeg je een vel met andere roze vlekken en moest je raden wat bij wat hoorde; voor mij waren dit echter allemaal hetzelfde soort “platgestampte stukken kauwgom”, dus kreeg ik weer minpunten en de score nog verder bleef zakken, tot ik eindig als een soort domkop.
Toen werd het bijna pauze, en ik dacht: he he, nu kunnen we tenminste even kappen met deze flauwekul, en gewoon van persoon tot persoon praten hoe het nu zit, dat ik dingen zie die andere mensen niet zien. Maar daar was geen tijd voor, ik vertelde iets, maar zij keken van mij weg, alsof ze een rol hadden ingestudeerd of instructies volgden vanuit een regiekamer dat dit onderwerp taboe was; en, zeiden ze, “nu is het toch pauze”, “oeps ik moet ervandoor”.
Dat heeft Truman ook steeds. Als hij iets bijzonders heeft ontdekt, dan is er “ineens ieman die weg moet”, of “ineens staat er file” en kom je niet verder. Er is altijd wel een reden waardoor je niet gehoord wordt.
Je kon echt merken dat je je hier in een nepwereld bevond. Misschien dat u namelijk denkt: die gast is gestoord, hij ergert zich aan nette gazons, maar wat is daar nu mis mee. Maar er was, net als bij de theoloog, nog wel meer aan de hand, een soort “manipulatie met de werkelijkheid”. Niet alleen was namelijk het thema van mijn opstel taboe, maar het hele onderwerp “begaafdheid”! Het hele Centrum voor Begaafdheidsonderzoek bleek nep want als er ergens iets wees op begaafdheid, werd dat weggemoffelt. Er werd namelijk uitermate negatief over begaafdheid gesproken, op een manier dat begaafdheid “eigenlijk niet bestaat”, “flauwekul”.
Zo was het dus pauze, en de onderzoekster zei dat ik dan misschien even naar buiten zou kunnen met dit mooie weer, misschien kan ik dan wel de nabijgelegen botanische tuin vinden, “die moet hier ergens zijn”. Dat ging ik inderdaad doen, ik moest even ontsnappen aan deze benauwende omgeving van het testcentrum, bah, even een frisse neus halen. Ik liep naar buiten en zag allemaal mensen een kant oplopen, liep erachter aan, en kwam direct in de botanische tuin.
Toen ik na de pauze terugkwam bij de onderzoekster, was ze verbaasd dat ik het had gevonden, want “zij had die pas ontdekt toen zij drie jaar werkte in dit centrum”. Ik vertelde dat het erg mooi was, en grappig, er lag ook een theetuin naast, met nog allemaal andere mooie planten.
Zij zei: “o, heb je ook de theetuin ontdekt? nou, daar heb ik wel eens van gehoord, maar die heb ik nooit gevonden”.
Dit vond ik raar, want de theetuin ligt naast de botanische tuin, zodat ik gewoon van de ene tuin naar de andere was gelopen.
Ik zat hier over na te denken, en ook over de hele gang van zaken, zodat ik in het middaggedeelte de aandacht er niet meer helemaal bij had: wat is hier uberhaupt aan de hand, wat ben ik hier in soort gekkenhuis terechtgekomen.
Maar wat de mevrouw in feite aan het doen was, is het onderwerp “begaafdheid” de grond in boren; negatief praten over begaafdheid.
Ze deed net alsof alles in onze wereld moeilijk was, zoals het vinden van de meest simpele dingen, zodat ze de schijn wekt, dat begaafdheid helemaal niet bestaat, een “non issue”. En net zozeer als het vinden van een botanische tuin een vrijwel onmogelijkheid is, is het vinden van de format van het Evangelie dus een onmogelijkheid. Net als de theoloog deed door al zijn muren van de kamer helemaal vol te stouwen met dikke boeken, “dan past begaafdheid er tenminste niet meer bij”.
Wat een nepwereld; een theoloog die niets weet van het Evangelie maar met al die dikke boeken de valse schijn opwekt dat hij er alles vanaf weet. Een Centrum voor Begaafdheidsonderzoek die de valse schijn wekt dat zij hier alles afweten van begaafdheid, maar waar het spreken erover tot taboe is verklaard.
Dit is haast alsof je je in de Truman show bevindt. Het lijkt erop dat alles en iedereen met zachte dwang mijn levenspad probeert te manipuleren en mij ontmoedigt iets te doen waardoor je boven het maaiveld uitsteekt, zoals ze Truman proberen te manipuleren zijn stadje Seahaven te verlaten.
Het lijkt haast alsof het allemaal acteurs zijn die hun rol hierin perfect spelen, die weten dat jij dom gehouden moet worden; en dan ook specifiek over dit onderwerp, het Evangelie, want daar worden ze helemaal benauwd van.
Het lijkt wel alsof er in deze tekst iets van het “script” van Seahaven Nijmegen staat, alsof jij iets hebt ontdekt wat erop wijst dat dit hier een TV serie is, en dat jij dit absoluut niet mag ontdekken.
Blokkades
Het onderzoek in Nijmegen eindigde op deze manier in een fiasco. De poging van mij om er een serieus onderzoek van te maken mislukte, omdat de “actueurs” de boel blokkeerden en niet wilden meewerken.
Net als in Truman’s Seahaven waren de gazons fantastisch groen en keurig gemaakt, er waren prachtige bloemetjes, de mensen waren reuzevriendelijk, maar als je eens ergens over wilde praten, haakten ze direct af en kwamen met allerlei smoesjes en flauwekulargumenten.
Ik raakte hierdoor steeds meer geïrriteerd. Het leven leek mij hierdoor vreemdsoortig “nep”: al die schone schijn, maar hoeveel zit er achter die schijn?
Net als bij Truman heb ik een keurige baan, Truman is verzekeringsagent en ik ben jurist. En ze zeiden: jij bent zo’n goede jurist, doe gewoon je werk en verder is er toch niets aan de hand, hou gewoon je mond.
Maar de situatie wordt zo natuurlijk wel onhoudbaar. Als je namelijk leert om goed op te letten, dan kan je steeds meer onderdelen van het script vinden waar jij hier een rol in speelt.
Zo is het wel grappig dat ik hierboven het Evangelie heb ontleed als een Activa-Passiva schema. Maar dat is alleen nog maar de “ruwe structuur”. Je kan het ook netjes uitwerken; en als jij het netjes uitwerkt, dan kan je een schema maken, waarin jij kan aantonen, dat levenskwaliteit parallel oploopt met (in hogere regionen vooral emotionele) intelligentie.
ACTIVA, NATUUR ——————————— PASSIVA, MENSEN
Niveau A1 levenskwaliteit 0 - 25% ———— IQ 0 - 60
Niveau B1 levenskwaliteit 25-50% ———— IQ 70-100
————————————————————————
Niveau B2 levenskwaliteit 50-75% ———— EQ 100-130
Niveau A2 levenskwaliteit 75-100% ———— EQ 140-200
Je kan zelfs ontdekken, mede met gebruikmaking van de informatie van ontwikkelingspsychologen Diabrowski, Piaget, Kohlberg en Oesterdiekhoff, dat niveau van levensbeschouwing parallel meestijgt:
ACTIVA, NATUUR ——————————— PASSIVA, MENSEN
Niveau A1 mentale leeftijd 0 - 6 jaar; ———— paganisme; onder de vleugels van “moeder Natuur”
Niveau B1, mentale leeftijd 6-12 jaar; ———— Abrahamitische geloven; onder commando van “vader God”
————————————————————————
Niveau B2 , mentale leeftijd 12-18 jaar; ———— Dostoyevski, Nietzsche: wij doen wat wij zelf willen; maar hoe is de vraag
Niveau A2 , mentale leeftijd 18-24 jaar; ———— Luymes negatieve theologie; de werkelijkheid bestaat uit potentiele energie; als ik intelligente vragen stel, dan heeft de werkelijkheid de potentie die signalen op te vangen en ook de potentie die tot zinvolle acties te verwerken; zo beinvloed ik zelf mijn leven
Dit van de negatieve theologie vind ik echt tof; hiermee kan je mensen laten zien dat ze kunnen beschikken over iets wat in de psychologie “agency” wordt genoemd. Je bent zo niet slechts een blinde prooi van de natuurlijke elementen zoals op niveau A1, noch van een boze God als op niveau B1. Maar je kan zelf mede vorm geven aan jouw leven; en dan niet meer door een wilde trial and error methode, zoals Nietzsche dat bijvoorbeeld probeerde, in feite door een ongezonde portie bravado. Maar door gerichte acties uit te zetten.
Zo kan ik bijvoorbeeld bang zijn voor ziekte. Maar ik kan daar een intelligente vraag over opstellen zoals: oke, als ik ziek moet worden, dan moet dat, maar is er een God die kan uitleggen waarom ik ziek zou moeten worden; als ik het kan begrijpen, dan kan ik het teminste beter dragen.
Zo’n antwoord is er niet, er is geen God die een rechtvaardigingsgrond hiervoor zou kunnen verzinnen
En dat is interessant, want dan moet de werkelijkheid het scenario van jouw leven aanpassen
Anders past het scenario van mijn leven aan Activa kant niet meer bij mijn intelligentieniveau aan Passiva kant, en dat kan niet, immers moet een balans altijd volledig in evenwicht zijn
Hier ben ik als het ware Truman die zelf het scenario gaat beinvloeden. Ik ontdek hoe het script van het leven er ongeveer uitziet. Hoe het precies werkt weet ik niet, maar ik weet wel welke signalen ik moet afgeven, om bepaalde reacties te genereren.
Hier kom je echter op een gebied waar mensen compleet panisch worden; en alle deuren compleet beginnen dicht te timmeren.
Dat is ongeveer hetzelfde als Truman besluit om Seahaven maar eens te verlaten en op vakantie te gaan, dan halen de acteurs alles uit de kast om te voorkomen dat dit gebeurt.
De bus waarmee hij besluit om naar Chicago te gaan krijgt ineens motorpech, en als hij met zijn auto probeert weg te rijden, is er ineens een kernramp gebeurt en wordt hij gedwongen terug te keren.
Hier krijg je echt met grote blokkades te maken. In dit geval komen mensen bijvoorbeeld aanzetten met Jezus Christus. Als jij denkt iets te ontdekken, zetten ze er eerst een theoloog voor met een gigantische boekenkast, of een onderzoekster met een gigantische universiteit achter haar.
Maar als ze echter merken dat dit geen effect heeft op jou, dan zetten ze er een reus voor, namelijk Jezus Christus, en zie daar maar eens aan voorbij te komen. Het is in feite een onzichtbare tegenstander, en dat is moeilijker.
Dit zit ook in de Truman show. Als Truman probeert om via een boot Seahaven te verlaten, dan gaat het nog bijna lukken ook. Hij arriveert bij de rand van de TV studio, en ontdekt een trap en een deur met “exit” erboven. Maar dan probeert de programmaleiding, bij monde van de directeur “Christof”, nog een stunt: ze roepen vanaf de intercom dat hij moet blijven, want hij heeft in Seahaven toch zo’n lekker eenvoudig leven?
Met Jezus is echter een probleem, en dat probleem zit aan zijn kant: hij is nep. Als je de Bijbel leest, is Jezus namelijk de Logos, de meest intelligente persoon ooit. Maar dat is nep, want hij is ontzettend onintelligent.
Zo kan je in Johannes 2 lezen, dat Jezus bij een feestje komt, een huwelijksfeest, maar o jee, dan is de wijn op, wat te doen wat te doen?
Dan zegt Jezus: dan moeten we water in wijn veranderen! Dat wordt gepresenteerd als iets gigantisch intelligents, maar dat is het natuurlijk niet, want een veel intelligentere oplossing is: dan drink je maar water!
Idem in het volgende hoofdstuk 3; daar komt ene Nicodemus vragen: hoe kom ik bij het koninkrijk van God?
Dan geeft Jezus een antwoord: door water en Geest. Dat lijkt intelligent, maar dat is het helemaal niet, want het is in feite een antwoord van het type: weet ik veel, iets met water en Geest of zo; val me niet lastig met dit soort moeilijke vragen, jij bent toch de leraar, zoek het lekker zelf uit.
Behalve dat Jezus niet intelligent is, is dat eenvoudige leven van hem ook helemaal niet zo leuk. Truman beseft dat, want leven onder de vleugels van Jezus, betekent leven op een laag niveau; in het bovenstaande schema is dat niveau B1.
Hier zit je mooi onder de plak. Hier heb je dus niets aan; ik was niet onder de indruk, en heb gebroken met het traditionele christendom.
Er ontstond tegelijk ook een breuk met mijn ex vrouw. In deze verhouding kwamen de mensen ook met een giga wapen aanzetten, namelijk “narcisme”: als jij iets beweert wat anderen ontkennen, dan ben “dus” vast een narcist. Ik heb mij ook hierop laten testen, maar daar kwam niets uit; uit de test kwam dat er geen sprake is van psychische problematiek.
De analyse “narcisme” is dus net zo nep als de praatjes van Jezus. Maar daar gaat het ook niet om. Het gaat er alleen maar om, om jou te downplayen en net als Truman te voorkomen dat je op ontdekkingsreis gaat.
Dus jij wilt dingen gaan ontdekken, maar dan staat ineens zomaar een klerenkast van een theoloog voor je neus, die er meer uitziet als een bokser dan een intellectueel, met een gigantische boekenkast
Daarna staat er weer een universiteit in de weg aan jouw poging en net als bij Truman de vliegtickets “ineens” zijn uitverkocht, kan je het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek binnenstappen en “ineens” weten ze niet meer wat begaafdheid is.
Als je daar niet erg van onder de indruk bent, dan komt er ineens Jezus uit de lucht vallen, zoals bij Truman ineens vanuit het niets iemand door de intercom tegen jou probeert te gaan praten.
Of na een huwelijk van twintig jaar ben je ineens een narcist, zoals bij Truman ineens op een van zijn vluchtpogingen ineens een kernramp is gebeurd, zodat hij voor zijn eigen veiligheid thuis wordt afgeleverd door mannen in witte pakken als een patient die zijn verstand is verloren.
Politiek
Het voorgaande betekent dat ik van huis ben weggegaan en ook de wetenschap links heb laten liggen: daar valt niets te winnen. Ook voor politiek interesseer ik mij niet meer. Daar heb ik het trouwens nog niet eens over gehad, maar ik deed ook onderzoek naar politieke situaties.
Zo was een van mijn onderwerpen de oorlog in Oekraine. Daar kunnen ze gewoon tussen de twee partijen netjes een grens trekken, en dan is de oorlog afgelopen. Daar heb ik wel eens een essay over geschreven, maar dat leest niemand. Het lijkt wel alsof je in een TV programma zit waar ze die oorlog kunstmatig in stand houden; de oplossing is zo verbazend eenvoudig, dat de omstandigheid dat er uberhaupt oorlog is in dat deel van de wereld, puur kunstmatig lijkt.
Hetzelfde voor asielproblematiek in Nederland. Er zijn teveel asielzoekers, daardoor zitten de AZC’s overvol en moet de overheid veel hotels bijhuren, want handen vol geld kost. De oplossing is heel eenvoudig, door bij de centrale inlooppost, Aanmeldcentrum Ter Apel, strenger te selecteren op wie daar binnenkomt.
Ik heb daar ook een essay over geschreven. Ik schrijf dan bijvoorbeeld dat er veel mensen uit Eritrea komen, gevlucht omdat de militaire dienst daar erg lang duurt. Dat is wel waar, maar de militaire dienst is niet onoverkomelijk, dus je kan als Nederland gewoon op je website zetten: sorry, maar voor jullie is er geen asiel meer, dat kunnen ze lezen, want iedereen heeft tegenwoordig een mobieltje, en dan komen ze ook niet meer.
Dit essay noemde een iemand ooit “het beste essay over asiel ooit geschreven”, en dat gewoon als een buitenstaander, een nobody. Maar het leek wel alsof deze mevrouw per ongeluk haar mond had voorbijgepraat, en de mensen van het script, van de TV maatschappij, snel alle ruggen recht hadden weten te krijgen, zodat mijn essay volkomen doodgezwegen werd.
Het lijkt wel alsof wij gerund worden door een TV show die een contract heeft met Aanmeldcentrum Ter Apel, dat die tent zo lang mogelijk open moet blijven en zoveel mogelijk mensen moet toelaten
Dus zonder enig onderscheid: een echte asielzoeker uit Noord-Korea, een Algerijn met een psychiatrische aandoening, een Marokkaan die “op de vlucht” is omdat hij zijn ex alimentatie moet betalen, een Eritreeer die niet in militaire dienst wil, en een illegale Nigeriaanse vrouw die hier in de prostitutie werkt maar bij een controle door de arbeidsinspectie eruit is gehaald en dan “dus” maar voor asiel gaat. Hoe meer zielen hoe beter en graag zo gevarieerd mogelijk, want dat is leuk voor de kijkcijfers.
Deze artikelen verdwenen net als mijn andere over theologie in de prullenbak en worden doodgezwegen; zodat ik mij heb teruggetrokken uit die invloedssfeer. Ik zit nog wel op social media, vooral Twitter, daar stuur ik links en rechts berichtjes.
Hier moet je echter ook niet veel van verwachten. Zo was er in december 2025 een politieke beweging van het extreem rechts, de NNB, die in Apeldoorn een demo ging houden tegen het asielbeleid. Nou ben ik niet bang uitgevallen, dus ik denk: die mensen kan je charteren, zij doen een demo, en dan kan ik van mijn essay een toespraak houden en dan kan ik mijn mening voor het licht brengen. Zodra ik mij meld bij hen in de Telegram chatgroep: niks aan de hand. Maar het lijkt wel alsof er dan een TV regisseur ze een seintje geeft, en ineens word ik eruit gegooid
Ook op Twitter vroeg ik aandacht aan deze kwestie; en zijn de reacties positief. Zodra je echter de volgende dag terugkomt, is iedereen verdwenen, alsof ze een seintje hebben gekregen dat ze te ver zijn gegaan. Het is net als de Truman show dat sommige acteurs wel sympathie hadden voor Truman, en eigenlijk wat uit hun rol begonnen te vallen, maar dan teruggefloten worden en niets mogen zeggen.
Ik heb mijn Twitter strategie hierop iets aangepast: ik heb een paar stappen teruggegaan, en doe wat meer vanaf de acthergrond.
Dit is nog wel interessant, want Twitter heeft een voordeel: hier zijn de verhoudingen omgedraaid. Nu zitten jullie mensen namelijk in de Truman show, en ik praat hier vanuit de intercom naar jullie daar beneden in jullie zogenaamd perfecte wereld, waarin jullie alles perfect weten en mijn adviezen zogenaamd niet nodig hebben.
Dat levert grappige situaties op. Zo was er een week geleden een voordracht in de Grote Kerk van Apeldoorn door een professor theologie Geurt Henk van Kooten. Bij het begin, nog voor zijn voordracht, liep hij al glunderend door de ruimte. Hij was net zo aan het lachen als de mensen in de Truman show: glimlach van oor tot oor; een voor mij erg kunstmatig aandoende situatie.
Zijn voordracht was ook totaal raar. Hij zei dat het Evangelie waar is, omdat er in Johannes 5 een badhuis wordt genoemd, in de tegenwoordige tijd; “dus” weet de schrijver waarover hij praat en “dus” zal het hele Evangelie wel waar zijn.
Deze wijze van argumenteren is ongeveer even kunstmatig als dat in de Truman Show de papierprikkers in Seahaven met hun prikkers in de lucht prikken, omdat er eigenlijk nergens afval ligt; of dat als Truman zich in het bos bevindt, de bomen in keurige rijtjes staan; het is volkomen nep.
Er is een theoloog op Twitter die hierover berichten plaatst. Als ik via Twitter daar een bericht naartoe stuur, krijg ik nooit een reactie. Ik kan wel zien dat hij dezelfde kunstmatige glimlach heeft als professor Van Kooten, en dat is ook dezelfde kunstmatige glimlach als de mensen in de Truman show. Maar door mijn berichten moet hij nog iets doen: hij moet zich kunstmatig stil houden. Hij mag niet antwoorden, alsof er een TV directie boven hem hangt die hem dat heeft verboden.
Dit gaat nog verder. Je kan ook gewoon naar hun kerken toegaan. Als je naar hun kerk zou gaan, dan worden daar vaste rituelen opgevoerd. Hoe langer je daarnaar kijkt, hoe onechter dat lijkt. Er worden teksten herhaald, maar er wordt nooit op de inhoud ingegaan. Het is dus volkomen schijn.
Dat kon ik helemaal een keer goed zien in de beginperiode, toen ik daar nog naartoe ging; ergens medio 2022. Er was toen een preek over de hel. Na de dienst stapten de mensen echter vrolijk naar buiten, en begonnen over hun vakantie te kletsen.
Dit is ongeveer zoals in de Truman show het goede van het leven in Seahaven wordt geprezen, terwijl op allerlei andere manieren het gevaar van de buitenwereld wordt benadrukt; een volkomen kunstmatig onderscheid, dat er uiteindelijk alleen maar toe doet, om mensen binnen boort te houden en ze vooral niets van de wereld te laten ontdekken.
Of een andere kerkdienst, toen het ging over predestinatie. Er was toen een andere professor, volgens mij zat hij ook bij de bijeenkomst laatst bij professor Van Kooten; ik vroeg hem toen naar zijn mening over predestinatie, en hij zei: ja ja, dat is een schilderij en dat hangt in Rome, de Praedestinatio.
Hij verwijst dus naar een kunstwerk, de man is een prachtige acteur, die letterlijk een kunststuk opvoert, om maar lastige inhoudelijke vragen te vermijden.
Ik heb hier ook een paar stappen teruggedaan, in kerken zal je mij niet meer zien. Maar ik doe dus nu een beetje links en rechts berichten plaatsen op Twitter.
Mensen reageren soms positief, dat vind ik best bijzonder. In de Truman show was ook een handjevol mensen die een protestbeweging vormden tegen de show, tegen de schijn.
Maar de meeste mensen houden hun mond. Het vervelende is echter dat dit kunstmatig is, ze moeten zich dwingen hun mond te houden.
Dat kunnen ze misschien nog wel volhouden ook, al zullen ze er misschien wel eens van balen.
Het zou mij benieuwen of ze zich ooit realiseren, dat het volkomen onnodig is geweest. Ik vermoed dat ze ergens bang voor zijn, om hun mond open te doen, en gewoon te kappen met dat gekke christendom, islam, jodendom; en waarom ze niet mijn negatieve theologie gaan volgen. Maar misschien zijn ze ergens bang voor; al moet je je beseffen dat mensen met een mentale leeftijd van rond 12 jaar, nog niet volledig tot onderscheid zijn gekomen, hun onderscheidingsvermogen is nog niet volledig ontwikkeld. En ze kunnen zich dus wel eens vergissen, namelijk dat ze denken dat als ze met het christendom gaan stoppen, dat hun leven dan stopt; maar welnee, als je met het christendom stopt, dan stopt alleen de show, het schijnelement, maar het leven wordt dan juist echter.
Dat zat ook aan het einde van de Truman show; Truman stapt eruit, en denk je dan dat zijn leven eindigt? Welnee, dat begon pas; en denk je dat dan het leven eindigde van de andere mensen, die zo graag naar de show keken? Welnee, die gingen gewoon naar een andere show kijken, who cares
