Analayse; The Godfather films 1, 2 en 3

Het is zondag en dan kan je naar de kerk. Of je kan in het bos gaan wandelen. Maar je kan ook een opstel schrijven; zoals dit opstel over mijn favorieten films: the Godfather 1, 2 en 3.

Deze films laten voor mij op weergave loze wijze de tragiek van de mens zien, op een manier “de business gaat altijd voor het meisje”; en daarmee compleet de mist in gaan.

Wat mij aantrok in deze films

Dat is de weergaloos hoge intelligentie; zowel in de schoonheid van de “mooie plaatjes” zoals mooie auto’s, mooie vrouwen, mooie kostuums, en hoeden; als aan de binnenkant, de schoonheid van het “weergaloos hoge rekenwerk”; deze mensen zijn supersmarts.

Als jij tot de supersmarts van deze wereld behoort, dan zit je op een soort van mount Everest. Je bent met name goed in rekenen. Met taal ben je een beetje slordig, maar met rekenen gaat het top.

Drop the gun

Moet je bijvoorbeeld dit zien. In een scene gaat Michael twee mensen neerschieten in een restaurant, een corrupte politie-agent en zijn vriendje van de maffia. Die bedreigen namelijk zijn vader, en Michael rekent erop dat het misgaat, tenzij hij hen uitschakelt. Dat is alvast een gigantisch goede rekensom, die hij gemaakt heeft.

Hij gaat van tevoren oefenen met het pistool, hoe hij die twee vijanden moet neerschieten. Hij wordt daarbij geholpen door zijn rechterhand Clemenza. Dat is ook al zo’n slimme rekenaar. Clemenza is in principe geen intellectueel, maar dat maakt hier niet uit, rekenen kunnen deze mensen allemaal.

Clemenza zegt dat hij tape om het handvat van het pistool heeft gedaan, zodat er geen vingerafdrukken zichtbaar zijn; dat is alvast handig, rekening houden dat ze jouw vingerafdrukken niet kunnen vinden.

Maar dat is nog het eenvoudige, het rekenwerk gaat nog veel verder; want ook zegt Clemenza: als jij geschoten hebt, dan “drop the gun” (op de grond) en dan weglopen.

Dit is rekenkunde van een astronomisch hoge orde. Ik heb op een internetforum gekeken of mensen begrijpen waarom Michael het pistool moet laten vallen: niks nada niente, snappen ze niets van. Ze lopen vast in het opnoemen van “invalide argumenten” zoals “ze kunnen de vingerafdrukken toch niet zien”.

De echte reden is er maar één, er is maar één valide reden, en dat is dat als jij schiet, dan schrik jij daar zelf ook van, en kom je in een situatie waarin je gaat denken “heb ik dat gedaan”. Dan kan jij vervolgens naar jouw hand gaan kijken, en gaan denken “heb ik daarmee geschoten, met dit pistool”. Daardoor kan jij zomaar ineens een flink potje gaan treuzelen, en dat is kostbare tijd die jij verprutst, want jij moet er snel vandoor gaan. Als jij dus “drop the gun” gaat doen, dan is dat een nuttig signaal om niet langer naar jouw hand te blijven kijken, maar er snel vandoor te gaan.

Mathematical masterminds

Wat jij hier kan zien, is dat we hier een stel mathematische masterminds aan het werk zien. Ze weten heel goed te rekenen. Maar ergens maken ze een rekenfout. Want wat gebeurt er in de filmreeks. In deel 1 verliest Michael bijna zijn vader, hij wordt neergeschoten op straat. Dat gaat nog net goed. In deel 2 verliest Michael zijn huwelijk. Hij is zijn business alsmaar aan het uitbreiden. En hij zegt de hele tijd “I will make the business legitimate”. Maar dat lukt maar niet, en hij komt opnieuw in de problemen. En zijn vrouw Kate heeft er op gegeven moment genoeg van en maakt een einde aan het huwelijk. Ze laat ook abortus plegen van hun derde kind, een heel pijnlijke situatie. En in deel 3 zien we Michael en hij is de business opnieuw aan het uitbreiden, en wederom “completely letigimate” maken, nu niet alleen maar juridisch legaal, maar ook nog “spiritueel legaal” door een deal te sluiten met het Vaticaan. Dus de business moet alsmaar beter worden. Maar hij gaat naar Sicilie, en daar wordt zijn dochter vermoord.

Hier is iets compleet niet in de haak, en hoe kunnen we daar nou de oorzaak van opsporen? Je kunt daar ook weer allerlei “invalide argumenten” voor verzinnen, allemaal ongeldige redenen, en dan kom je uit bij honderd-en-één ongeldige redenen, zoals dat Michael wordt tegengewerkt. In deel twee wordt hij tegengewerkt door de “snake” Heyman Roth. En in deel drie wordt hij tegengewerkt door de lokale maffia op Sicilie, die zelfs na jaren nog niet is vergeten dat hij Don Cicci heeft teruggepakt voor de moord op zijn broers, en wraak op hem willen nemen.

Dat zijn allemaal invalide redenen, want je kan wel honderd-en-één redenen hebben om de schuld aan een ander te geven, zoals aan Heyman Roth, of aan de lokale maffia op Sicilie. Maar er is maar één geldige reden, en die reden ligt vaak voor je neus: dat is jouw eigen fout.

En waar zit die fout? Die zit vlak voor jouw neus. In dit geval helemaal in het begin van de films, in een scene van een begrafenis. De broer van Vito Corleone wordt begraven, want hij had een conflict gekregen met de lokale maffiabaas.

Op die begrafenisscene zien we een schietpartij, want de tweede broer van Vito Corleone was ervandoor gegaan na dat incident, om zijn overleden broer te wreken. Hij leefde ergens in de bossen. Maar hij wilde toch naar de begrafenis komen. En de lokale maffia wist dat en zaten op hem te wachten, en schoten hem neer. Dan is Vito nog de enig overgebleven jongen in het gezin.

De moeder gaat vervolgens naar de maffiabaas, Don Cicci, om te vragen om ten minste Vito te laten leven. Maar Don Cicci zegt “nee”, “want als die jongen groter wordt, komt hij ook achter mij aan voor wraak”. De moeder probeert Don Cicci dan aan te vallen, en wordt van dichtbij vermoord, waarbij zij nog wel kan roepen “Vito ren!!” en Vito rent er inderdaad vandoor; en hij wordt zelfs door mensen geholpen om aan boord te gaan van een schip, dat hem naar Amerika brengt, waar hij vervolgens zijn business begint. Eerst nog klein, als hulpje van een lokale kruidenier. Maar later steeds groter, een handel in drank, destijds verboden in de VS, en daarna een heel maffia-imperium van gokhuizen.

Dat ziet er goed uit, de kijker kan denken: wat een geluk, wat gaat dat goed met Vito Corleone! Hij gaat naar Amerika, het land van honderd-en-één mogelijkheden, hij gaat een goede business starten, hij krijgt een gezin, het gezin krijgt kinderen. Maar wat Vito niet weet, is dat hij een trauma in zich draagt. Dit trauma is de dood van zijn twee broers en zijn moeder.

En een trauma is een gevaarlijk iets. Een trauma lijkt vrij onnozel, gewoon “een klein ding in de hoek van jouw herinneringen”, “hoef je niet de hele tijd aan te denken”. Maar trauma’s zijn reuze gevaarlijk.

Een trauma is een soort unit in jouw herinnering die de besturing van jouw hele leven kan gaan overnemen. Dat gaat op de volgende, zeer vernunftige wijze. Een trauma komt vaak door een negatieve ervaring. En als een trauma actief is, als het “aan” staat, dan heeft een trauma de neiging op zoek te gaan naar nieuwe negatieve ervaringen, zodat het trauma tegen zichzelf kan zeggen “zie je wel”, “zei ik toch”, “zo gaat het altijd”.

Zo gaat het jouw leven sturen, naar steeds nieuwe negatieve ervaringen, van steeds grotere intensie. En specifiek in het leven van Vito Corleone. Allereerst geeft het trauma hem de suggestie “ik ben heel gevaarlijk”. Dus gaat Vito een gevaarlijke gangster worden. Dat is hij zelf niet, hij heeft een heel vriendelijk karakter. Maar het trauma in hem gaat de besturing overnemen, en zegt “ik ben heel gevaarlijk” dus gaat het Vito’s denkwereld overnemen en denkt Vito “ik ben heel gevaarlijk”. Het tweede is dat het trauma zich gaat projecteren op andere mensen. Het gaat op andere mensen projecteren: “op andere mensen kan ik niet rekenen”, “ze zijn onbetrouwbaar”, een herhaling van Don Cicci die zijn broers had vermoord. Het trauma gaat hem sturen in de richting van juist dat soort types, om er vervolgens achter te komen dat ze inderdaad onbetrouwbaar zijn, en teleurgesteld te worden. Het trauma gaat kort gezegd de conflictsituatie van zijn broers met de lokale maffia herhalen, het gaat een herhaling in het leven roepen van conflictsituaties, waarbij de Corleones de sterke man zijn, met aan de andere kant een andere sterke man, en waarbij de Corleones gaan verliezen. Als een trauma op “actief” staat, dan wil het zich voeden met steeds grotere, steeds sterkere voeding, en dat bestaat hier uit geweldscenes waarbij zij continu gaan verliezen.

Een trauma kan zo powerful zijn, dat is de les van de Godfather films ook, dat je een trauma zelfs kan overdragen op jouw kinderen! Het is dus besmettelijk en kan van generatie op generatie worden overgedragen. In dit geval op Vito’s zoon Michael. Want zijn vader Vito wordt de hele tijd teleurgesteld door andere mensen, en gaat daar dan met Michael over praten, en Michael leert zo dat de wereld op deze manier in elkaar zit, van mensen die een valide business willen starten, en dat ze dan bedrogen worden door andere mensen

Michael pikt dat dan op en denkt vervolgens er precies net zo over, en komt vervolgens ook in de vicieuze cirkel terecht van het gevoel “ik ben intrinsiek gevaarlijk” en “andere mensen zijn ook intrinsiek gevaarlijk”, en dan steeds weer gevaarlijke acties aangaan, met juist gevaarlijke mensen, en steeds opnieuw weer teleurgesteld worden, en steeds grotere winsten maken, om juist die dan weer te verliezen, en de enige die om die superhoge verliezen juicht, dat is het trauma dat hierachter actief is. Maar dat wil ik niet. Ik heb een trauma vanwege de dood van mijn vader, toen ik vijf was, en ik ga dat trauma even “omleggen”

One strike out! Het trauma in mij wil dat ik zeg “Ik ben gevaarlijk”

Het eerste wat een trauma tegen jou wil zeggen is: ik ben gevaarlijk. Ik - het trauma - ben gevaarlijk. En het wil jou het gevoel geven dat jij een gevaarlijk, aggressief iemand bent. Dat is wat gebeurt bij de Corleones. Het maakt van Vito Corleone een gevaarlijk man, en het maakt van Michael Corleone een gevaarlijk man.

Het zou van mij ook een gevaarlijk man hebben kunnen maken. Maar dan heeft het trauma niet met mij gerekend, hihihi. Want ik ga dit gevaar uitdoven. Ik heb bijvoorbeeld de zogenaamd beruchte “Langley puzzels”, uit de jaren 1920, opgelost in een handomdraai, via een zelf door mij gemaakte rekenmethode, die niemand kent. Niemand ter wereld kent deze rekenmethode, hoewel deze puzzels al meer dan honderd jaar oud zijn.

Dit is gevaarlijk goed. Maar dat is niet de manier waarop het trauma in mij dat wil. Het trauma in mij wil dat ik een of andere “hazard” ga spelen met andere mensen, een gevaarlijke business opzetten, gevaarlijke relaties aangaan, niet een of ander duffe Engelse puzzel oplossen!!!

Maar dat is jammer dan. Ik heb mijn trauma al 0-1 gesteld door het gaan oplossen van Langley puzzels, in plaats van het opzetten van een maffia business.

Second strike out; Het trauma in mij wil dat ik erken dat andere mensen onbetrouwbaar zijn

De tweede factor is, net als bij de Corleones, dat het trauma in mij wil dat ik niet op mensen kan rekenen, en dat ik relaties aanga, maar juist om teleurgesteld te worden. Maar ook dat kan ik ongedaan maken.

Ik ben recent naar de Gereformeerde Gemeente Apeldoorn toegegaan, om een aantal kerkdiensten bij te wonen. Dat wil mijn trauma: ga naar hun kerkdiensten, jij bent veel beter in theologie, ga naar die amateurs, dan word je teleurgesteld, net zoals destijds in de auto toen jouw vader overleed.

De potentiele teleurstelling bij de Gereformeerde Gemeente is inderdaad gigantisch. Het is een super solide organiatie, dus zo ongeveer van het niveau “betrouwbaarheid als jouw vader”. Ze staan ook “voor jouw vaderland”. En zij passen het Evangelie toe. Maar het werkt niet, want zij doen het alleen theoretisch toepassen, en niet praktisch.

Als jij het praktisch toepast, dan kan jij ermee de dood overwinnen, zoals ik in 2018 deed met mijn ex-vrouw. Maar zulke dingen kennen zij helemaal niet, sterker nog, eerder het tegendeel. Zo hoorde ik bij de Pinksterdienst dat een kind was overleden, een kind van nog geen maand oud.

En het is nog veel erger, zij laten niet alleen kinderen onder hun ogen sterven, maar zij ontkennen actief het bestaansrecht van kinderen. Zo schrijft Augustinus “kinderen die geen doopbewijs hebben, hebben geen recht op wedergeboorte”. Het trauma in mij zou juichen bij zo’n zin: “zie je wel!” “jij hebt als kind geen recht van leven!!

En Luther schrijft: “kinderen die gehandicapt zijn, moeten we verdrinken in de Elbe”. Dat zou ook een feestje zijn voor het trauma in jou; een herbelevenis van jouw kindertrauma

Het trauma in mij zou dan een potje juichen: “zie je wel!”, “zei ik toch”, “ook al is jouw vader een betrouwbare kerel”, “uiteindelijk kan jij niet op hem bouwen!!” “op deze geloofskerels kan jij niet bouwen”, “ze hebben een naam als kerkvaders”, “maar jou als kind laten ze volkomen in de steek”, “zoals zij het recht op kwetsbare kinderen ontkennen”, “kinderen zonder doopbewijs”, “of kinderen met handicap”

Dat zou een mooie herbeleving zijn, waar mijn trauma van zou smullen. Mijn trauma “feeds” op dat soort negativitei. Maar het trauma in mij gaat het niet winnen; want ik had van tevoren een veiligheid ingebouwd, en dat is mijn lieve Andrea

Oei, daar had het trauma niet op gerekend. Eerst liep het al vast op Langley en nu op Andrea. En zij heeft mij gered van mijn trauma.

Dat is de redding, net als bij de IKEA gids hieronder. Ik ben niet bang een kleedje onder de kast te leggen, een “Langley kleedje”, ook al is dat maar een “duf merk”. En ik ben niet bang mijn zwakheid te erkennen en Andrea om hulp te vragen, zoals in het plaatje rechtsboven.

Andrea is een vrouw, en vrouwen zijn praktisch. Dat is voor “ons jongens” heel belangrijk. Andrea heeft mij erop gewezen: zij passen het Evangelie toe op een volstrekt onlogische wijze. Het Evangelie is een instructiegids voor het leven, en dat moet je praktisch toepassen, zoals een instructieboekje van IKEA toegepast wil worden voor het bouwen van een kast.

Maar jongens gaan graag theoritiseren. Zij passen de theoretische weg toe, zij gaan teksten helemaal theoretisch uitpluizen, de hele geschiedenis ervan uitpluizen, vandaag waarschijnlijk weer; en als zij dingen theoretisch gaan uitpluizen, dan ook graag wat het betekent als een kind is overleden, de “moeilijkste theoretische puzzel”

Dat is precies wat Augustinus en Luther willen doen: supermoeilijke theoretische puzzels oplossen en dan liefst van de format “het overlijden van een kind verklaren”. Foei!!! Het meest negatieve nog goedpraten. Dankzij Andrea heb ik dat afgeleerd. Zij heeft mij geleert positief te denken. Dat gaat om het oplossen van dit soort problemen, het voorkomen van dit soort problemen, en dat dit echt mogelijk is.

Zo kan je mensen de dood laten overwinnen, dat staat in mijn vorige blogpost. Maar ook makkelijker problemen oplossen, bijvoorbeeld de asielcrisis in Nederland oplossen, wat inhoudt dat je in Aanmeldcentrum Ter Apel niet alle asielzoekers hoeft binnen te laten, je moet rekenen met wie uit veilige landen komen.

Mensen als Augustinus en Luther houden van crisis, want dan kunnen ze dat helemaal lekker gaan doorrekenen. Het jeugdtrauma in mij zou dat willen toejuichen, dat zou willen: zie je wel, jij kan niet rekenen op ander mensen, ze hebben de meest mooie praatjes, maar praktische uitvoering is zero en ze smullen van ellende, want ze willen dat doorrekenen, zoals iemand een taart wil opsmullen.

Maar dit trauma heeft niet gerekend dat er iemand bestaat als Andrea. Andrea leert mij: zij snappen het christendom niet, ze kunnen het niet praktisch toepassen, niet eens met één praktisch voorbeeld, maar ik snap dat wel, dus sta jij nu op 0-2.

“Three strikes is out”

Dat helpt mij, het trauma van mijn leven te overwinnen, anders dan de Corleones, die het maar blijven voeden.

Uiteindelijk wordt het zelfs 0-3. Dat gebeurt als ik de kerkmensen een email stuur hierover. Dus ik stuur ik de mensen van de kerk zelfs een nette email hierover, een nette email waarin ik mijzelf vermoedelijk in hun ogen volstrekt voor schut zet, maar waarin ik zeg: lieve mensen, wij mogen van elkaar leren.

Dat lijkt mij hier de derde factor. Het trauma in mij wil gevoed worden. Het gaat zich roeren. Het roept “ik wil gevoed worden door een gevaarlijke maffia business”. Ik kan het trauma niet ontkennen, dus ik moet het voeden. Maar ik voed het door een duffe Langley puzzel, waarvan mijn oplossing “gevaarlijk goed” is. Daarmee voed ik het met wat het eist, het wil iets wat het zelf is, het trauma wil dat ik gevaarlijk goed ben, en dat doe ik. Maar zo’n puzzel is natuurlijk duf, het is wel teleurstellend. Het trauma kan er niet verder door groeien. Ik zet de score op 0-1.

Daarna roept het trauma “ik wil gevoed worden door erkenning”. De kerkmensen gaan dat ontkennen, maar ik heb ook Andrea nog: staat het ineens op 0-2.

En het derde is om het ook nog naar de kerkmensen toe te sturen, in een net bericht. Het was een email met uitleg dat het Evangelie werkt als een instructieboekje van IKEA, als praktische wegwijzer voor het leven, en uiteindelijk voor wedergeboorte, zodat ik jullie waarschuw dat je het niet moet gaan zitten uitpluizen wie het “mannetje” in het instructieboekje is, of hij Jezus heet, of hij een Jood is, of hij is geboren in Bethlehem, en of hij is gekruisigd in Jeruzalem.

Ik heb hen bovendien geschreven dat als jij het Evangelie op een geestelijke manier leest, dan kan jij een “gouden regel” eruit afleiden, namelijk dat als jij net genoeg energie hebt om de dagen van de week door te komen, dan is dat 7 x 10% is 70% maar daarnaast kan jij nog 3 x 10% de dood overstijgende energie genereren in dit bestaan, wat een mooi totaal maakt van 100%.

Daar houdt het trauma in mij niet van, van zinnen “wat een mooi totaal maakt van 100%”; daardoor schakelt het zich uit.