Alternative history (2)
In het vorige stukje had ik geschreven over hoe ik de wereld beleef; dat is dommer dan dom. Misschien kan ik daar nog iets over toevoegen; en dan specifiek over de rol van het kwaad in de wereld.
Mijn gedachte is dat fenomenen die zich voordoen in de natuur, zich ook voordoen bij mensen.
Ik heb daarvoor ook een model gemaakt, staat ook in het vorige artikel, eigenlijk het model van een bedrijfsbalans.
Hier staat natuur links onder ACTIVA en mensen rechts onder PASSIVA en dan maar vergelijken; altijd heb je aan de linkerkant iets dat een equivalent heeft aan de rechterkant.
Ik had daarover nog een gedachte, dat gaat over zwaartekracht. Ik had aan de ACTIVA kant zwaartekracht gezet, en bedacht wat dan het equivalent zou zijn aan de PASSIVA kant; en ik bedacht: ja, misschien is dit het: namelijk het kwaad
Een model maken
Het model is afgeleid van het Evangelie. In het vorige artikel staat dat ik het Evangelie ontleed
Dat is vrij ingewikkeld en daarom gebruik ik wel een eenvoudige methode: een paar t streepjes links en rechts zetten en dan de structuur eruit halen:
ACTIVA, NATUUR
- hoofdstuk 1 gaat over het geduld wat wordt beloond doordat Jezus in de wereld is gekomen; materiele activa
- hoofdstuk 2 benoemt de goedheid van Zijn werken/wonderen; immateriele activa
PASSIVA, MENSEN
- hoofdstuk 3 de waarheid van zijn leer, uitgelegd aan de leraar Nicodemus; eigen vermogen
- hoofdstuk 4 de schoonheid van de velden die geoogst mogen worden; vreemd vermogen
Het lijkt me een keurig systeem, dat ook in Genesis 1 t/m 4 zit. Als je dit Johannes Evangelie meer algemeen doorneemt, dan zit deze structuur ook in de volgende hoofdstukken:
ACTIVA, NATUUR
- in hoofdstuk 5 t/m 8 thema geduld;
- hoofdstuk 9 t/m 12 thema goedheid;
PASSIVA, MENSEN
- hoofdstuk 13 t/m 16 thema waarheid en
- hoofdstuk 17 t/m 20 thema schoonheid; de kosten van het offer van Jezus en de schoonheid van de wederopstanding
- met hoofdstuk 21 epiloog waarin wij afscheid nemen van Jezus en Petrus wordt geroepen de kerk te stichten.
Dus het lijkt mij wel keurig. Maar mensen vinden dit niets. Dit is natuurlijk ook dom, net zo dom als het een beetje links en rechts streepjes trekken door de tekst en dan denken dat je het ontleed hebt
Ik ging ook de inhoud veranderen want ik wilde het makkelijker maken: het is nog al ingewikkeld namelijk, dat Evangelie.
Maar dat vinden ze ook niets: net zo dom dat je de inhoud eruit trekt en er dan zomaar iets nieuws voor in de plaats zet; dat vonden mensen dan ook helemaal niets. Ik ging gewoon de inhoud verbeteren, dan moet je wel echt dom zijn:
ACTIVA, NATUUR; JOH. 2
- niveau één: bij een feestje is de wijn op
- niveau twee: maar er is nog wel water over
PASSIVA, MENSEN
- niveau één moeilijk doen, Jezus: hoei, is de wijn op, dan moeten we water in wijn veranderen!
- niveau twee makkelijk doen: Luymes dan drink je maar water; pech dan
Negatieve reacties
Nu is mij nog een derde iets opgevallen. Mensen worden hier heel kwaad over; of ze zwijgen je dood; of ze schelden je uit: schizo, narcist, fantast.
Nee hier houden ze absoluut niet van, ze willen per se die zware variant, met Jezus in het centrum, of een of andere zwaarmoedige atheistische wolk van melancholie
Dat is wat mensen graag in het centrum plaatsen: zwaarmoedigheid. Het viel mij op wat ze steeds allemaal in het centrum plaatsen: altijd maar steeds het kwaad
Het lijkt haast alsof dat voor hen fungeert als zwaartekracht; ze worden aangetrokken door het kwaad en plaatsen dat in het midden van hun bestaan
Toen ik naar de peuterspeelzaal ging wilde ik even rustig naar het speelgoed kijken, maar er kwam een juf boos zeggen dat dit niet de bedoeling was: kom in de kring zitten! Je kan niet zomaar een klein kind hebben die vrolijk naar speelgoed gaat kijken, dat mag niet “het centrum van de macht” zijn; nee dat is de juf met haar kring.
Toen ik op de kleuterschool wilde lezen, omdat ik dat thuis had geleerd, zei een juf: dat kan jij niet! Ze werd ongeveer woest toen ik het toch ging doen: het kwaad moet in het centrum staan, niet intelligentie, ben jij even mal.
Maar ook cultureel: in het oude Jeruzalem was dat de tempel met de slachtplaats, het had nog het meeste weg van een abbatoir; in het oude Rome het Colloseum; ook zo'n "verzamelplaats van het kwaad"
Of in boeken: het viel mij op dat in topliteratuur vaak veel kwaadaardigheid zit: Augustinus gooit doodgeboren kinderen in de hel, Luther wil gehandicapte kinderen in de rivier verdrinken, Immanuel Kant zegt dat de waarheid niet bestaat, Nietzsche prijst onheil, in kerken zie je overal een kruis
En toen dacht ik nog even aan dat in de natuur alles zijn equivalent heeft bij de mens. En in de natuur heb je als centrum zwaartekracht; dat houdt alles bij elkaar
En bij de mensen heb je misschien ook zo'n centrum; maar dan niet zwaartekracht, maar het kwaad; kwaadaardigheid in het centrum houdt de mensheid bij elkaar.
Mensen cirkelen rond het kwaad; ofwel een slachtplaats in de Tempel in het oude Jeruzalem, ofwel een Colloseum, ofwel een Evangelie waar Jezus de een na de andere onintelligente uitspraak doet, ofwel een kerk waar onintelligente dingen worden verteld, of een Koran waarin staat dat je vrouwen mag slaan als je ze ongehoorzaam vindt, ofwel deprimerend atheisme met zijn eeuwige melancholie.
En mensen die de “lichte” variant willen, met het idee: het leven kan wel eens makkelijk zijn, als jij goed doet, dan geldt regeltje wie goed doet, goed ontmoet, het werkt echt, probeer maar zelf. Nee dat is veel te licht, dat is veel te makkelijk, daar geloven ze niets van, dan gaan zeggen: heb jij wel een diploma om zulke dingen te zeggen, heb jij daar wel een opleiding in, ben jij geen narcissist die op aandacht uit is, ben jij een schizofreen met die rare praatjes; zo iemand, die drukken ze naar de zijkant: weg met die troublemakers die ons feestje in kwaadaardigheid verpesten. Die kan je uitschelden als narcist; moven met die gast met die lichtvoetige ideetjes.
Ik kwam hier op door een verhaal over een ideale samenleving, een utopisch verhaal; waar echter in een huis een kind wordt vastgehouden; "dankzij" dat ene kind, waar het kwaad is "geconcentreerd", kunnen de andere mensen vrolijk leven
Zoiets zat zelfs in het oude Holland; daar hadden wij slavenplantages; niet voor nuttige producten, maar voor suiker voor de dames in de thee, en sigaren voor de heren; "dankzij" die plantages waar het kwaad was geconcentreerd, konden de andere mensen vrolijk leven
En het kwaad zat ook in de Bijbel; waar in Gen. 9 staat dat dit allemaal is toegestaan; zowel op de plantages, als in de tekst, is het kwaad geconcentreerd; en dat helpt een samenleving functioneren
Maar willen mensen dat ook voor de toekomst? Willen zij zich laten feteren op koste van het kwaad dat in het centrum huist.
Soms denk ik dat haast NOS Teletekst pagina 101 functioneert als zo’n centrum van het kwaad: ‘s ochtends bij het ontbijt eens even kijken waar de Joden nu weer huizen van mensen hebben kapotgeschoten, wat Trump voor gekke uitspraken heeft gedaan, of wat Khamenei weer een raar hoofddeksel draagt
Het zijn slechtheid, domheid, en lelijkheid gecombineerd als de drie hoofdvormen van het kwaad, en dat alles op een presenteerblaadje, zodat jij vrolijk de dag kan beginnen. Maar moet dat per se? En denk je dat mensen dat blijven doen als ze eenmaal weten hoe dit functioneert? Zouden ze er dan nog wel lol in hebben?
